onze datsja zomer 1978
Hier, kijk naar de camera.
Afblijven.
Hou je vast, Alex. -Help me, papa.
Langzaam en voorzichtig, bijna teder...
...wordt de reusachtige kolos...
...op het lanceerplatform gezet.
Hier wordt het resultaat van de gezamenlijke inspanning zichtbaar.
Als u een illustratie wenst van het motto 'iedereen levert kwaliteit'...
Daar is hij.
...dan is die hier in volle glorie te zien.
lk ben bereid deel te nemen aan de vlucht met ruimteschip SOJUS 31...
...als lid van een internationale bemanning.
Op 26 augustus 1978 speelden we een rol op wereldniveau.
Sigmund Jähn, burger van de DDR, ging als eerste Duitser de ruimte in.
Met ons gezin ging het die dag hard bergaf.
Dit is al het derde bezoek van uw man aan het Westen.
Hij vervangt z'n baas, professor Klinger.
Kent u de contacten van uw man?
Nee.
Frau Kerner, hoe staat uw huwelijk ervoor?
Heeft uw man gesproken over een vlucht naar het Westen?
Heeft hij dat met u besproken?
...van de DDR: Sigmund Jähn.
lk wil het centrale comité van de Communistische Partij...
Ga weg. Laat me met rust.
Terwijl Sigmund Jähn in de ruimte dapper de zaak van de DDR diende...
...liet mijn vader zich in het Westen...
...suf neuken door een klassenvijandin.
Hij kwam niet meer terug.
M'n moeder was zo verdrietig dat ze niet meer sprak.
Ze zei helemaal niets meer.
Niet tegen ons en niet tegen anderen.
Toe, mama. Kom terug.
Het is zo saai bij Frau Schäfer.
Mama, ik vind je zo lief.
De Zandman heeft zich goed aangepast aan de omstandigheden in de ruimte.
Maar de grootste verrassing was...
...dat hij het zo goed kon vinden met Mascha.
We hebben zelfs een kosmisch huwelijk gevierd.
Over enkele minuten keren de Zandman en Mascha...
...terug naar de aarde. Lieve kinderen, ik hoop...
...dat jullie het allemaal goed hebben gezien.
Na acht weken kwam moeder thuis. Ze was weer de oude.
Verrassing. -Lieverdjes.
Alex...
...mijn kleine kosmonaut.
solidariteit met Mozambique
pionierpark voorjaar 1979
Over vader werd niet meer gesproken.
M'n moeder was vanaf nu getrouwd met ons socialistische vaderland.
ons vaderland
bestaat niet alleen uit steden en dorpen
De relatie was niet seksueel, dus bleef er veel energie over voor de kinderen...
...en het socialistische leven.
het gras in de weiden het graan in de velden
en de vogels in de lucht en de dieren
M'n moeder werd promotor van de maatschappelijke vooruitgang.
Ze streed voor de eenvoudige noden van het volk...
...en tegen de ongerechtigheden van het leven.
'Verzoekschrift. Betreft: Zeer kleurrijke...
...positiekleding.' Punt.
En nu de feestelijke uitreiking van de onderscheidingen...
Het begint.
Arbeiders en werknemers, wetenschappers en boeren...
...kunstenaars en veteranen kwamen naar Berlijn...
...om in de staatsraad de hoogste onderscheiding in ontvangst te nemen.
Daar ben jij.
...als erkenning van hun uitzonderlijke bijdrage...
...aan de opbouw van de socialistische...
Traditiegetrouw ontvangen op de avond voor de nationale feestdag...
...bijzondere personen een onderscheiding.
Na een lange training was het zover.
Ik, Alex Kerner, ging als tweede Duitser de ruimte in.
Verder dan ooit.
Raket ontstoken.
Ik zou de raadselen van het heelal ontsluieren.
Ik zou op onze kleine planeet neerkijken en naar m'n moeder wuiven.
Raket ontstoken.
tien jaar later 7 oktober 1989
De DDR werd veertigjaar.
Ik had als tv-reparateur een dag vrij...
...en ik bevond me op het toppunt van m'n mannelijke kracht.
veertig jaar DDR
Er zat verandering in de lucht.
Buiten gaf een uit z'n kluiten gewassen schutterij z'n laatste voorstelling.
Er is een meisje voor je. Moet ik haar wegsturen?
Welk meisje? -Geen idee. Ze ziet er leuk uit.
Heb je nu weer in je kleren geslapen?
Waar is m'n bezoek dan?
Je bezoek heet Paula en je had een afspraak met haar.
O nee. -Jawel, broertje.
Kan je ex niet oppassen? -Die heeft vandaag dienst.
Waar waren we? 'Een vrouw van een bepaalde leeftijd...
...kan en wil het ondergoed dat u aanbiedt niet meer dragen.' Punt.
'ln de DDR wonen niet alleen jonge ijsprinsessen...
...en mooie slanke kameraden.' Punt. -Dat is goed.
Nog niet beneden? Het is begonnen.
Dat horen we. -Je moet je haasten.
Misschien is het de laatste keer. -Waar is Paula?
Slaapt ze alweer?
Misschien komt je moeder op tv.
Vanuit het paleis?
uitnodiging
U moet haar met een loep zoeken.
lk weet nog niet of ik ga. Alle hoge pieten van de partij zijn er.
lk ken daar niemand.
Ofschoon ik Gorbatsjov graag zou willen zien.
Daar staan de oude zakken zichzelf lof toe te wuiven.
Je hoeft niet te kijken.
Zie je niet wat daar gebeurt? -Wat wilje doen? Emigreren?
Daarmee verander je niets.
We gaan door.
'Het is ondenkbaar...
...dat de wat flinkere arbeidsters en boerinnen...
...door onze modefabrieken in het 40e jaar van onze republiek...
...gestraft worden. Met socialistische groet...
...Hanna Schäfer.'
Op de avond van 7 oktober, 1989...
...maakten honderden mensen een avondwandeling.
Ze maakten zich sterk voor het recht te wandelen zonder grenzen.
Persvrijheid...
Geen geweld.
Hoesten. Hard hoesten.
Gaat het weer?
Bedankt.
Nog meer politie.
Het is al goed.
Als u de metro neemt, haalt u het misschien nog.
Hoe heet je?
Hou op.
Kijk uit.
Dat is m'n moeder.
Daar ligt m'n moeder.
Laat me los, klootzak. M'n moeder ligt daar.
Alexander Kerner? -Ja.
Je moeder.
Wat is er met moeder?
Wat is er aan de hand?
Ze heeft een hartaanval gehad.
Helaas werd ze pas erg laat gereanimeerd. Ze ligt in een coma.
Wanneer kunnen we haar spreken? -Mama ligt in een coma.
Herr Kerner, we weten niet of ze nog ooit wakker wordt.
Kun je me horen, mama?
Je moet wakker worden.
Maar moeder sliep diep.
In haar diepe slaap...
...draaide ze als een satelliet om onze kleine planeet...
...en onze nog kleinere republiek.
Het verzoek van Erich Honecker...
...om terug te treden om gezondheidsredenen is goedgekeurd.
Hij werd bedankt voor z'n bijdrage aan de politiek.
Haar slaap verduisterde de aftocht van kameraad Honecker...
...secretaris-generaal van de SED...
...en voorzitter van de staatsraad van de DDR.
Berlijn: Vanavond is de Muur gevallen.
Ze sliep door een concert vóór het stadhuis van Schöneberg...
...en door een enorme verzamelwoede van oude bouwmaterialen.
Open de poorten.
Weg met de Stasi.
Moeder sliep door.
Ze miste m'n eerste uitstapje naar het Westen en ze zag niet...
...hoe enkele kameraden ons vol plichtsbesef beschermden.
Ze miste ook m'n eerste culturele ontdekkingen in een nieuw land.
Mag ik even?
Haar bewusteloosheid belette haar te stemmen bij de eerste vrije verkiezing.
Ze sliep toen Ariane haar studie opgaf...
Dank dat u voor Burger King hebt gekozen.
...en haar eerste ervaring opdeed met de geldcirculatie.
Ze maakte niet mee dat Rainer introk...
...klassenvijand en grillchef.
De meubels uit de slaapkamer gaan naar beneden.
Haar ontging de verwestelijking van onze flat van 79 m2...
De oude troep met de rode stip gaat naar het grof vuil.
...en Rainers liefde voor Oosterse gebruiken.
Sorry.
Ze merkte ook niets van mijn hormonale verrukking...
...bij de aanblik van een paar mooie benen.
Wat doe je? -lk... Het infuus.
In haar dromen ontging haar ook de komst van zuster Lara...
...engel uit de Sovjet-Unie.
Daar ben je weer.
lk heb me zorgen om je gemaakt.
Ze hadden me opgepakt.
Moeder sliep door de zegetocht van het kapitalisme...
Wisseling van de wacht.
...en mijn strategisch geplande bezoeken aan haar.
Weet je wat me is opgevallen?
Als ze vrolijk is, draagt ze haar haar los.
Bij een pesthumeur steekt ze het op.
En ze bijt nagels tijdens de doktersronde.
Ze lacht ontzettend mooi, hé?
In haar slaap ontging haar dat arbeiders werkloos werden.
Het tv-reparatiebedrijf werd opgedoekt.
lk ging als laatste en deed het licht uit.
Toen kwam de opleving. Als lid van een Oost-Westteam...
...bracht ik de hereniging in praktijk.
Satellietschotels fleurden het landschap op.
Kom hier. Niet zo verlegen.
Gedraag jullie, dames.
Hallo, mama. Dr. Wagner zei dat we met je moeten praten.
lk dacht, ik kan er niet zijn, dus doe ik het maar zo.
Het is nu vijf uur.
De meeste artsen zijn weg. Eindelijk heb je rust.
Lara, die je heeft gewassen, zal nu ook weg zijn.
Als je haar kon zien, zou je wel wakker worden.
De groeten van Ariane. Ze vindt dit onzin, maar je kent haar.
Ze is net bezig met Paula. Die krijgt tandjes en huilt veel.
Moeder maakte m'n vorderingen met Lara niet mee.
Na vier vroege en 35 late diensten was het zover.
Ons eerste romantische afspraakje.
Wat een herrie.
M'n lerares Russisch kwam uit Minsk en was dik.
ls dat alles wat je van Russische vrouwen weet?
De wind van verandering blies door de ruines van onze republiek.
De zomer brak aan, en Berlijn was de mooiste stad op aarde.
We stonden in het middelpunt van het universum, daar waar alles gebeurde.
En wij deden er aan mee.
Jammer dat je moeder dit niet meemaakt.
Misschien is het maar beter.
Alles waarin ze geloofde, is verdwenen.
En je vader?
Hij was arts.
Hij is naar het Westen gevlucht.
Nooit meer iets van gehoord.
De toekomst lag ongewis voor ons. Ongewis, maar vol beloften.
We zijn van XTV. We...
Hallo.
Wilt u satelliet-tv? -Geen geld?
Houdt u van voetbal? Dan moet u dit hebben.
Hallo, XTV.
We zijn van XTV. Wilt u een satelliet?
Daar zit Vietnam 1, daar Vietnam 2 en daar zit Vietnam Sport.
Duidelijk.
Op het wereldkampioenschap.
Op de toekomst. -Op ons.
'Kameraad.'
lk doe het er nu bij...
...maar later...
...ga ik speelfilms maken.
Onder dezelfde naam natuurlijk.
lk laat je iets zien.
Hier ben ik nu mee bezig.
Nog niet kijken.
Nu.
Heb je het herkend?
Dat is het beroemde fragment uit 2001 met dat bot.
De taart is het ruimteschip.
Heb je het nu gezien?
Geweldig.
Beginjuni 1990 stelden de grenzen van onze DDR niets meer voor.
Moeder sliep door.
Indachtig het oude kameradenmotto...
... 'als we problemen tegenkomen, lossen we ze op', ondernam ik actie.
Hoor je me?
Het is 'n wonder, maar hou er rekening mee dat ze niet meer dezelfde is.
Hoezo?
Soms herkennen ze hun kinderen niet meer door amnesie.
Geheugenverlies.
Sorry.
Ze zijn vaak in de war, en er zijn problemen met het geheugen.
Problemen met smaak en geur. We weten niet...
...hoe erg de hersenen beschadigd zijn. We kunnen er niets over zeggen.
Het spijt me dat ik het moet zeggen, maar uw moeder is er nog lang niet.
lk durf u geen hoop te geven dat ze de komende weken overleeft.
Maar...
...mogen we haar mee naar huis nemen?
Dat kan echt niet.
Ze is hier beter af. En het is ook beter voor u.
Een tweede infarct overleeft ze niet.
U moet elke vorm van opwinding zien te vermijden.
En dan bedoel ik letterlijk elke opwinding.
Het is levensgevaarlijk.
En dit dan?
ja tegen de hereniging
ls dat geen reden voor opwinding?
M'n moeder weet niet wat er is gebeurd.
Hier hoort ze alles.
Dit is je kleindochter.
Wat is er gebeurd?
Je bent onderuit gegaan. -Acht maanden geleden.
Acht maanden geleden?
Daar weet ik niets meer van.
Dat is normaal. Het komt wel weer.
Je moet geduldig zijn. -Wat is er gebeurd?
Het was... -Het was in oktober.
Je wilde boodschappen gaan doen.
Er stond een hele lange rij voor de winkel en het was erg warm.
Toen ben je onderuit gegaan.
ln oktober?
Het was heel warm in oktober.
En toen?
Je lag in een coma.
lk wil naar huis.
lk beloof je dat je naar huis komt.
We vieren je verjaardag, net als altijd.
Je bent gek. -We hebben het haar beloofd.
Ze is doodziek. Ze is hier veel beter af.
Wees nou toch eens realistisch.
Wie zegt dat? Wat gebeurt er als ze een kamer moet delen?
Of als zich iemand verspreekt? Hier hoort ze zo wat er aan de hand is.
Dat kan ze niet aan.
Zo, al die troep moet er uit.
Liggen de gordijnen in de kelder? -Dit meen je niet.
Die zitten met pluggen in de muur.
Heel fijn. -Dat moet gepleisterd worden.
Wat is hier aan de hand?
Kun je het niet raden? -Wat?
Nou? -Jullie moeten hier uit.
Of moet mama in de kelder liggen? -lk betaal huur.
Geweldig. -Voor de hele woning.
47,80 Mark. Daarvoor heb je in het Westen nog geen telefoon.
Hier wacht je tien jaar op 'n aansluiting.
De kamer moet hetzelfde zijn.
Ze moet in bed moet blijven, zei de arts.
Het is dus alleen deze kamer. Als ze beter is, zien we wel verder.
Heb je niet begrepen wat hij zei? Ze wordt waarschijnlijk...
Dat zei je drie maanden geleden ook.
Dat was een heel andere situatie.
Wat ga je haar vertellen? Dat je tegenwoordig hamburgers verkoopt?
'Eet smakelijk en dank dat u voor Burger King hebt gekozen.'
De achtste verdieping? -Ja.
En de lift? -Stuk.
Shit. -Zeg dat wel.
M'n leven veranderde drastisch.
De dag dat moeder naar huis zou komen...
...kwam met de onafwendbaarheid van een Russische tank op ons af.
Wat doe je in m'n kast?
Dit komt uit de tweedehandswinkel. Hoe zie je eruit?
Je zou een beetje mee kunnen denken.
Kijk eens, die troep droegen wij.
Hier tekenen.
De fysiotherapeut komt drie keer per week. Vragen?
Uw moeder gaat op eigen risico mee. U weet hoe ik erover denk.
Waar is de andere dokter?
Dr. Wagner is naar Düsseldorf. -Juist.
En wanneer vertrekt u?
En u spreekt over verantwoordelijkheid.
Ga eens even liggen.
Waarom? -Toe, ga heel even liggen.
Bij een hartstilstand moet u kort maar krachtig op de borst slaan.
Voorzichtig, ze mag niet wakker worden. -Goed, baas.
Ariane en ik maken een werkschema. En de fysiotherapeut komt.
Er is altijd iemand bij haar.
De meeste Oost-Duitsers hebben hun spaargeld al gewisseld voor DM's.
Het kan nog twee weken. U moet zich dus haasten.
Gorbatsjov zei...
...wie te laat komt... -...wordt door het leven gestraft.
Sorry, mag de radio wat zachter? M'n moeder heeft rust nodig.
Stelje haar niet voor?
Natuurlijk. Dit is Lara.
Hallo, Lara.
Mag ik even langs?
Hallo, Christiane.
Alex, wat is er aan de hand?
Er is hier niets veranderd.
Wat zou hier veranderd moeten zijn?
Als je je verveelt, kun je naar een bandje luisteren.
De radio is helaas kapot.
Die maak ik nog wel. -Alex?
Het is fijn te weten dat ik niet alleen ben.
Toen jullie vader destijds...
Toen hij opeens weg was...
lk dacht dat ik het niet zou overleven.
lk heb jullie dit nooit verteld...
...maar ik dacht aan zelfmoord.
Maar jullie kwamen iedere dag op bezoek.
Jij vertelde over school en over Sigmund Jähn.
Drong dat tot je door?
lk vind het erg dat ik jullie tot last ben.
lk kan niet eens alleen naar de wc. -Mama, dat is toch niet erg.
Je moet nu allereerst gezond worden.
lk doe m'n best.
Je moet nu rusten.
lk ga boodschappen doen, maar Ariane is hier.
lk heb trek in Spreewald-augurken.
Geen probleem.
Dat dacht ik althans.
Eindjuni 1990 raakten de warenhuizen van ons socialistisch vaderland leeg.
En uit het land achter de muur kwam echt geld.
Terwijl iedereen in lange rijen voor de bank stond...
...geduldig als altijd...
...zochten wij koortsachtig moeders spaarboekje.
Onze gemeenschap werd overspoeld met DM's.
De wisselkoers was twee tegen één, en Duitsland won met één-nul.
Niet te stoppen.
Duitsland staat voor met één-nul, dankzij Lothar Matthäus.
Moccafix? -ls er niet meer.
Fillinchen Knäcke? -Niet meer te krijgen.
Spreewald-augurken? -Waar leef jij?
We hebben de DM. En jij wil Moccafix en Fillinchen.
Ons grijze warenhuis was veranderd in een bonte supermarkt.
En ik werd van klant, koning.
Die komen uit Nederland.
Hallo, Herr Ganske.
Zo ver is het al gekomen.
Dat we in het afval moeten rommelen.
Herr Ganske, hebt u nog Spreewald-augurken?
Wat zeg je? -Spreewald-augurken.
Sorry, jongeman. lk ben ook werkloos.
Een lege pot is ook goed.
lk wil Rainer voorstellen aan mama.
Later. We moeten haar niet overbelasten.
Misschien heb je gelijk.
Er waren geen Spreewald-augurken.
Sorry. -Geeft niet.
Deze zijn ook lekker.
Kinderen, jullie hoeven niet steeds bij mij te zitten.
Daar voel ik me niet prettig bij.
Nee, echt.
Kun je de tv niet hier zetten? Dan vermaak ik me wel.
TV kijken is nog te vermoeiend. -Waarom zou ik geen tv kunnen kijken?
We zullen het aan de dokter vragen.
We moeten iets met je bespreken.
Het zit zo...
We willen je vragen...
We hebben een bankmachtiging nodig.
Wat is er?
Hebben jullie geld nodig? -Nee.
Maar je kunt niet zelf naar de bank.
Dus is het beter...
...als je dit tekent.
Doe het nu maar meteen.
Kan dat niet wachten?
Jullie verzwijgen iets.
Hebben jullie schulden?
Je moet ons vertrouwen.
Als ik m'n geld aan jullie toevertrouw, mag ik toch wel weten waarvoor het is.
Nou, goed.
Het was eigenlijk een verrassing.
We hebben bericht gekregen.
Uit Zwickau.
We kunnen de Trabant halen. -Nu al, na drie jaar?
Daarvoor hebben we je spaargeld nodig.
Jullie denken toch zeker niet dat het geld op de bank staat.
lk heb het verstopt.
Waar?
Dat weet ik niet meer.
lk ben het helemaal kwijt. -Denk eens goed na.
Papa is vandaag wel laat, hé?
Het is niet erg. Binnenkort voelje je een stuk beter.
We willen je verjaardag vieren, net als ieder jaar.
Met alle bewoners uit de flat. Dat hebben we altijd gedaan.
Kijkt kameraad Ganske naar het Westen?
Hij is verliefd geworden.
Tijdens z'n vakantie naar Hongarije. Op een oudere vrouw uit München.
Daar heeft z'n liefde voor de partij onder geleden.
Tja...
Ben je klaar?
Sorry, weer te laat. -Daarboven is het.
Met balkon.
Sommigen mensen kwamen niet terug uit Hongarije.
Daardoor was de situatie op de woningmarkt verbeterd.
Overal stonden woningen leeg waar we zo in konden trekken.
Hij is al een jaar in het Westen. lk heb de tip van een collega.
Fantastisch, hij doet het. -Geweldig, bonen van Tempo.
En groene erwten.
Ongelofelijk. Moccafix Gold.
Daar zoek ik al tijden naar.
Mag ik die hebben?
lk moet gaan.
Doorslapen.
Morgen, mama.
Morgen, Alex.
Heb je haast? -lk moet werken.
Denk je aan de tv? -Dat bespreken we nog.
Wat m'n verjaardag betreft.
Vraag Klapprath, en een paar leerlingen.
Eerst die augurken, en nu wil ze een tv.
Wat moet ik doen? -Dat is een probleem.
En nu? -Heb jij geen idee?
Nee, hoe is het beeld?
Zo beter?
Hij was zo kapot. -De halve finale.
lk ga wel bij Pollnick kijken. -Ga maar.
De stemming is uitstekend.
Mevrouw?
Zijn dat augurken uit Spreewald? -Nee, uit Nederland.
Laat haar oud nieuws zien.
Oude uitzendingen op video. -Nieuws van vorig jaar? Dat merkt ze.
Dat geloof ik niet.
lk heb niet eens een videorecorder.
Dat is triest.
Hoeveel is het?
...Rudi Völler. Dit wilt u niet zien.
Duitsland zit in de finale.
Terwijl de klok op de Alexanderplatz richting verjaardag vloog...
...verenigde een kleine ronde bal een gedeeld volk...
...en liet één worden wat één moest zijn.
Maar ik deed als een ware held m'n best om in moeders kamer...
...vele facetten van de DDR tot leven te roepen.
ls de kruiswoordpuzzel al ingevuld?
Hij is nog maagdelijk.
Dan neem ik ze allemaal.
En die ook.
Nu is m'n dochter ook al ontslagen.
Dank je wel, en tot ziens.
Daarvoor hebben we veertig jaar... Hou toch op.
Het tv-ballet wordt ook afgeschaft. -Kijk jij altijd tv?
Nog even over m'n moeder.
Het punt is dat ze niets weet van de hereniging.
Benijdenswaardig.
Ze is de volgende week jarig en ze zou het fijn vinden als jullie kwamen.
Hebben jullie het begrepen?
Maak geen fouten.
En die twintig mark? -Eerst werken.
De eerste gasten waren uitgenodigd. De anderen moest ik nog overhalen.
Veel mensen van de technische school hadden zich teruggetrokken.
Ook dr. Klapprath, eertijds rector en verdienstelijk leraar van het volk.
We waren allemaal waardevolle mensen.
Nietwaar, Alex?
lk had bewondering voor je moeder.
Ze was een uitstekende pedagoge...
...en een heel goed mens.
Daarom moest ze er zeker uit.
Een paar kameraden vonden haar te...
...idealistisch...
...nadat je vader...
ldealisme is goed...
...maar op school kan dat soms problemen opleveren.
En dus moest ze eruit.
U bent haar iets verschuldigd.
Jij bent vervoerscoördinator.
ln het Oosten? -Logisch.
Je bent inkoper voor een Mitroparestaurant.
Schrijf op. Opleiding aan de EOS Joeri Gagarin.
En bij de pioniers was je groepsraadvoorzitter.
Wat? -Groepraadsvoorzitter.
lk stop m'n dochter niet meer in plastic broekjes. Dat gaat te ver.
Krijg nou wat.
Heb je het? -Groepsraadvoorzitter.
Hier, dertig keer Aktuelle Kamera...
...tien keer Schwarzer Kanal, zes keer Kessel Buntes...
...en vier keer Alltag im Westen.
Gesponsord door de mediatheek en Denis.
Hopelijk gaat het goed.
Wat doe je daar?
Dit is de antennekabel van de tv.
We hebben het WK. Een godsgeschenk.
Er is geen betere tijd om satellieten te verkopen in 't Oosten.
Begrepen? Dan nu fase drie.
Wat was dat? -Geen idee. Storing.
Dat kan gebeuren.
Goedenavond, dit is Aktuelle Kamera.
Provocaties aan de staatsgrens.
Protest in de kanselarij van de BRD.
Chipmacht DDR. De buitenlandse pers...
Buiten gaat de opbouw door. lk voel me hier zo nutteloos.
Kun je niet beneden een briefje ophangen?
Mensen met problemen zijn welkom. lk kan best verzoekschriften schrijven.
lk weet het niet.
Je mag je niet inspannen.
Hallo, Alex. ls het zover?
Wilje ook een slok?
Krijg nou wat.
Zeg dat wel.
Krijg toch wat, verdomme.
lk ben misselijk.
Terwijl velen zich al kampioen waanden...
...klonken vanuit de slaapkamer geluiden van gisteren.
Dat was prachtig. Dank jullie wel.
Dank je wel.
Dat heb ik jullie nog geleerd, hé?
Lieve Christiane.
Wij zijn hier vandaag bij elkaar gekomen omdat jij jarig bent.
lk wilje uit naam van de partijleiding...
...het allerbeste toewensen...
...en deze mand...
...is voor jou.
Wat aardig van jullie. Dank jullie wel.
Klapprath...
...Bulgaarse rode wijn...
...Moccafix Gold en Globus erwten.
Je collega's en kameraden...
...van de Werner Seelenbinder school...
...willen hun grote dank uitspreken voor alle jaren waarin jij...
...voor hen...
...een fijne collega en lieve kameraad...
...was.
En ik wens je een hele fijne verjaardag.
Blijf wie je bent, Christiane.
Lieve kameraad Kerner...
...ik wens je heel veel goeds...
...een goede gezondheid...
...en dat alles weer mag worden zoals het was.
Lara, kom eens hier.
Dit is Lara...
...een leerling-verpleegster uit de USSR.
Haar vader onderwijst doofstommen.
Trouw niet te gauw met hem.
Ook al krijgen jullie dan eerder een woning.
Alex kan behoorlijk koppig zijn.
En Rainer...
...is de nieuwe vriend van Ariane.
Hij is...
...vervoerscoördinator. -Dat klopt.
lk was vroeger bij de...
...heel veel geluk...pioniers.
lk was vroeger bij de Vrije Duitse Pioniers...
Dank je, Rainer.
...als groeps...
...in de groepsraad. Vroeger. -Dank je.
Sta steeds klaar. -Dank je, Rainer.
Tja, mama.
Weer een jaar voorbij. En wat is er veranderd?
Niet veel.
Paula heeft tandjes en een nieuwe papa.
En ik, tja.
We kunnen helaas niet naar café Moskou, maar we zijn bij elkaar.
En daar gaat het om.
We maken het je soms lastig, maar jij bent er altijd.
Er is geen mooier gezin dan het onze.
Daarvoor wil ik je danken.
Mama, je bent de beste moeder.
Alex... -En we houden van je.
Alex? -Wat is er?
Wat is dat?
Wat krijgen we nou?
lk weet ook niet wat de kameraden...
Een fata morgana. -Uit het Westen.
Een luchtspiegeling.
Het zal wel ergens toe dienen. -Rustig, mama.
Alles kan verklaard worden.
Jongens, zing nog een liedje.
Wacht even. Lara...
Bau auf.
vooruit, vooruit
Wat heb je opeens?
vooruit
naar een betere toekomst
we bouwen aan ons land
lk heb met je moeder te doen.
lk vind het eng wat je doet.
En hoe kom je erbij dat m'n vader doofstommen onderwees? Hij was kok.
Ze vond het fijn om te horen. Moet ik dan zeggen dat hij dood is?
ln haar toestand.
Op een lang leven.
Je bedoelt dat een leugen meer of minder niets uitmaakt.
lang zal ze leven
Lara...
hiep, hiep, hoera
Een stuk achteruit.
Nog een stuk.
Kijk uit, we filmen. -Mag ik uw papieren zien?
Bent u niet geinformeerd?
Door wie? -Hoe heet hij nou?
lets met een M. -Een B.
lk vraag het na. Nu wordt er niet gefilmd.
ls het logo in beeld? -Ja.
Heb je mij scherp? -Ja.
We wachten op de zon. -Hij komt zo terug.
Wacht even. De avondzon doet het goed.
Toen ik die dag naar de wolken keek, werd me duidelijk...
...dat de waarheid niet eenduidig is...
...en dat ik haar aan moeders perceptie kon aanpassen.
Ik moest de taal van Aktuelle Kamera leren...
...en Denis' regisseursambitie aanwakkeren.
Vandaag bezocht Günther Mittag, secretaris van Economische Zaken...
...de Coca-Colavestiging in West-Berlijn.
Tijdens het bezoek werd het contract besproken tussen Coca-Cola...
...en de volksdrankenfabriek in Leipzig.
De West-Duitse veiligheidsdienst belemmert de DDR-pers in haar werk.
Het is pijnlijk voor de kapitalistische perscensoren...
...om de nederlaag van het machtige Coca-Colaconcern...
...te erkennen.
Laat de pers van de DDR ongestoord haar werk doen.
lk bel de politie.
Een internationaal team van wetenschappers bevestigt...
...dat de originele smaak van Coca-Cola...
...in de jaren vijftig in laboratoria in de DDR werd ontwikkeld.
Terug naar de studio. -Coca-Cola socialistisch?
Het aantal drugsdoden...
Er was toch al cola voor de oorlog? -Begrijp je het niet?
Het Westen heeft ons bedrogen.
...tot eind augustus 593 slachtoffers, zestig procent meer dan vorig jaar.
lk weet het weer.
Wat? -Waar ik het geld heb verstopt.
ln de woonkamer. ln de kleine commode in de linkerla onder het waspapier.
'Het spul met de rode stip gaat weg.'
Hoe kon ik dat vergeten?
Hé, hier ben ik.
Hallo.
En?
Geloofde ze het? -Natuurlijk.
Echt waar? ls ze er echt ingetrapt?
Dat zeg ik toch.
Zo ver is het gekomen.
Ze hebben ons verraden.
Zag ze niet dat 't beeld onscherp was?
Daarvoor hebben we veertig jaar...
We kunnen een studio nabouwen. Dat biedt meer mogelijkheden.
Verraden en verkwanseld.
Wat doe je?
En? Wat moeten we hiermee? -Wisselen.
Sorry, maar de termijn is al twee dagen verstreken.
Dit is een uitzondering. -We hebben het nu pas gevonden.
U mag ook één op vier wisselen of één op vijf.
De wetgever staat geen verlenging van de termijn toe.
Dit kan toch niet zomaar.
U hebt me begrepen. U bent te laat.
Voor jou is het zo meteen te laat. Dit is dertigduizend mark.
Dit was veertig jaar ons geld.
En jij zegt dat het waardeloos is?
Verlaat de bank onmiddellijk.
Poten weg.
Kijk niet zo. Het is ook jullie geld.
Poten weg.
Klootzakken.
Ben je gek geworden?
Ik voelde me als de commandant van een onderzeeër...
...wiens boot was lekgeslagen.
Zodra één lek gedicht was, ontstond er een nieuw.
Ariane weigerde solidair te zijn...
...de klassenvijand hees de colavlag...
...en een westenwind blies moeders oostgeld om m'n oren.
Waarom lach je? -Gil eens.
Waarom? -Om je af te reageren.
Zet alles open en gil.
In de zomer van '90 overtrof ons voetbalteam...
...onze verwachtingen en werd wereldkampioen.
En moeder ging vooruit.
'Maat 48 van de trui is net zo breed als maat 54...
...en net zo lang als maat 38.' Punt.
'lk weet niet hoe de werkneemsters van Milena daarbij komen.' Punt.
'ln de hoofdstad wonen in elk geval niet zulke kleine vierkante mensen.' Punt.
Geweldig, Christiane.
'Mocht het onze schuld zijn dat door onze afmetingen...
...de productie niet gehaald wordt,' komma...
'...dan bieden we onze excuses aan.' Punt.
'ln dat geval zullen we ons best doen,' komma...
'...om in de toekomst kleiner en vierkanter te worden.' Punt.
'Met socialistische groet.'
Hanna Schäfer.
Hallo, Mrs Schäfer.
Het is fijn om met je moeder te praten. Dan is het weer bijna net als vroeger.
Een paar veranderingen en dan kan hij naar het postorderbedrijf.
bij ons land horen ook alle bomen in het bos
in ons vaderland
lk heb bezoek, Alex. Dit zijn Frank en Christian uit m'n oude klas.
Hallo.
Zo. Frau Kerner moet nu rusten.
Tot ziens. -Waarom?
Wegwezen. -En onze twintig mark?
Hoezo twintig mark? -Dat zei Sascha.
Hallo, Herr Mehlert.
ls uw broodrooster kapot? Loop maar door. Mama zal blij zijn.
Zo, en nu wegwezen. En ik wil nooit meer een pionier zien.
Begrepen.
Ben jij gek?
Je laat toch niet zomaar die jongens binnen.
Ze was er blij mee.
Jullie zijn ook nooit tevreden.
Altijd maar klagen.
Je bent net je moeder met haar idiote verzoeken.
Mijn moeder klaagt niet.
Ze probeert met opbouwende kritiek de maatschappij te verbeteren.
Maar dat interesseert jullie niet.
Heb je het niet gemerkt? Dit is de socialistische veteranenclub.
Hallo.
Je moet entree heffen. -Ja, dat gaan we doen.
Hou jij je mond maar. Hij heeft een Trabant gekocht.
Echt waar? -Een stationcar.
Paula houdt hier nog iets aan over.
Kom nou.
Twintig jaar DDR heeft ons ook niks gedaan.
Daar heb ik bij jou twijfels over.
Shit.
Heel fijn.
Een doekje.
Wat is er?
Alweer een bloedneus?
lk weet dat er wat veel stress is. lk zou het ook fijner vinden...
lk heb papa gezien.
Daarstraks.
Waar?
Op m'n werk.
lk herkende z'n stem meteen.
Wat zei hij?
Drie cheeseburger en twee patat met mayonaise.
Drie cheeseburger, twee patat met.
Hoe ziet hij eruit?
Hij heeft een Volvo stationcar en een bril met gouden montuur.
Wat heb je gezegd?
Eet smakelijk en bedankt dat u voor Burger King hebt gekozen.
Ergens in deze stad woonde m'n vader. Ik zag hem voor me.
Een dikke man die de hele dag cheeseburgers en patat eet.
Hij leefde in zijn wereld...
...en ik in de mijne.
Hij had niets met mij te maken en ik niets met hem.
Stil zitten, anders lukt het niet.
Duurt het nog lang?
lk moet over twee uur thuis zijn.
Je moet altijd over twee uur ergens zijn.
Het wordt eentonig.
Fijn.
lk heb een zieke moeder, een zware baan en een boze vriendin.
lk heb over twee dagen examen.
Dat haalje toch makkelijk.
Een beetje gipsen.
Dan hoef ik niet meer te oefenen.
lk bedoel het goed. lk geloof in je.
Lara, doe niet zo flauw.
Je moet het je moeder vertellen.
Wat? -Je moet het je moeder vertellen.
Niet om mij, maar om haar.
Spreewald augurken
Het leven in ons landje werd steeds sneller.
We waren als kleine atomen in een grote deeltjesversneller.
Maar ver van de drukte van de nieuwe tijd was er een oord van stilte.
Van rust en contemplatie waar ik eindelijk eens kon uitslapen.
Tja, Paula.
Vroeger was Alex niet zo moe na het werk.
Onze Paula...
...kan lopen, Alex.
Zie je? lk kan het ook.
Paula, zie je het?
M'n kleine Paula.
Kom eens bij oma.
We zullen Alex eens laten zien wat we kunnen.
Nu zullen we zien hoe ver oma komt.
Jongeman, mag ik even gaan zitten?
Natuurlijk.
U bent niet van hier, hé? -Nee, ik kom uit Wuppertal.
Uit het Westen?
Mama?
Mama, wat doe je?
Wat is er met jou aan de hand? Je mag niet zomaar opstaan.
Wat is hier aan de hand?
't Centrale comité van de Socialistische Eenheidspartij van Duitsland.
Het geluid is goed.
lk ben zover.
Camera draait. Drie, twee, één.
Berlijn.
Hij draait nog.
Tijdens een historische bijeenkomst van de Socialistische Eenheidspartij...
...heeft de secretaris-generaal van de SED...
...en voorzitter van de staatsraad...
...kameraad Honecker uit humanitaire overwegingen...
...een visum verleend aan jongeren uit de BRD die asiel zochten...
...in DDR-ambassades.
Honecker spreekt van een ommekeer in de Oost-Westbetrekkingen.
Hij zegde de immigranten een welkomstbonus toe van 200 mark.
Werkloosheid, gebrek aan toekomstperspectief...
...en de opkomst van de neonazi's...
...hebben onzekere BRD-burgers ertoe gebracht...
...het kapitalisme de rug toe te keren...
...en hun geluk te beproeven in onze arbeider- en boerenstaat.
Hier parkeren de nieuwe DDR-burgers uit de BRD.
De nieuwe burgers werden in de wijken Mitte en Friedrichshain ondergebracht.
Het Centrale Comité van de SED heeft op grond van de situatie...
...de campagne Solidariteit West opgestart...
...om de woningnood onder de nieuwe burgers te lenigen.
Ik moest toegeven dat m'n spel een eigen leven ging leiden.
De DDR die ik tot leven riep...
...leek steeds meer op m'n ideale DDR.
...die bereid zijn om tijdelijk een vluchteling op te nemen...
...moeten zich melden bij het districtshoofd.
Hoeveel zijn het er al?
Geen idee. Tien- of twintigduizend.
Kijk nou toch. Die mensen willen in ons land wonen.
Waar moeten ze wonen?
Daar wordt voor gezorgd.
Hier ligt een taak voor ons.
We moeten helpen.
Hoe stelje je dat voor? We hebben geen ruimte.
De datsja.
De datsja?
We kunnen hem opknappen.
lk wilde er toch nog een keer naartoe.
Gefeliciteerd, dat heb je geweldig gedaan. Nou wil ze naar de datsja.
Je moet de hele stad veranderen. Begin maar meteen.
Maar ik doe niet meer mee.
We zoeken een grotere woning. Over vier weken zijn we weg.
Wat zeg je?
lk ben zwanger.
Alweer? Kunnen jullie niet opletten?
Heb je niet genoeg aan Paula?
Laten jullie me alleen met mama? -Neem een paar vluchtelingen op.
Wat ben jij cynisch.
Je zou willen dat ze stierf.
Zo werd de eenheid binnen ons gezin weer hersteld.
Dat is de baby.
Dat is het hartje.
Geweldig.
Een eenheidsbaby was onderweg.
En er werden eenheidsverdragen getekend.
In Moskou was berekend dat twee plus vier één is...
...en er werd gedronken op de Duitse broederschap.
Wij in Berlijn gingen voor het eerst op een verenigd uitstapje.
lk ben geen kind. lk doe de doek af. -Niet vals spelen.
Waar gaan we heen?
Dat blijft een verrassing.
De Trabant ruikt nieuw. Welke kleur heeft hij?
Je hebt drie jaar gewacht. Een halfuur kan er nog bij.
Dat is waar.
Wat is hij mooi.
Hemelsblauw.
En draai je nu maar eens om.
Geweldig, die tuin.
Weet je nog dat Alex zich op de wc had opgesloten?
En wij maar kloppen. Geen antwoord.
lk was naar buiten geklommen en heb vanuit een boom naar jullie gekeken.
lk deed het in m'n broek van het lachen.
Wat is er gebeurd in de acht maanden dat ik sliep?
Slaapt ze?
Jullie zijn volwassen geworden.
Je lijkt steeds meer op je vader.
lk heb gelogen. Het is heel anders gegaan dan jullie denken.
Wat bedoelje? -Jullie vader...
Jullie vader is niet vanwege een vrouw in het Westen gebleven.
Dat was een leugen.
En dat hij niets meer van zich heeft laten horen...
...is ook niet waar.
Hij heeft brieven geschreven, ook aan jullie.
Ze liggen in de keukenkast.
Hij had het heel zwaar op het werk omdat hij geen partijlid was.
Het was vreselijk.
Hij liet niets merken...
...maar ik wist het.
lk wist het en ik kon hem niet helpen.
En toen was er opeens dat congres in West-Berlijn.
We hadden twee dagen om te beslissen.
Jullie vader wilde in het Westen blijven en ik zou later komen met jullie.
Tja...
...dat kreeg ik niet voor elkaar.
lk was doodsbang. Jullie weten niet hoe het is.
Ze laten je niet zomaar gaan met twee kinderen. Ze laten je wachten.
Soms jaren.
En ze hadden jullie kunnen weghalen. Begrijp je?
lk ben niet gegaan.
Dat was de grootste vergissing van m'n leven. Dat weet ik nu.
lk heb jullie belogen. Vergeef het me.
Mijn lieve Robert.
lk heb zo vaak aan je gedacht.
lk zou je zo graag nog een keer willen zien.
Die avond ging moeder opeens achteruit.
Dat wat ik vreesde, is gebeurd. Weer een infarct.
Ze is nu redelijk stabiel, maar ik vrees...
U moet voorbereid zijn op het ergste. Het spijt me.
Ze kunnen zich vergissen. -Alex, maak je niks wijs.
Hier, ik heb ze gevonden.
Hij woont in Wannsee.
Het is haar laatste wens...
...maar ik kan het niet aan.
Ze gaat niet dood.
Tot straks.
Nu kunnen jullie iemand in huis nemen.
Wie?
lemand uit het Westen.
Je moet slapen.
Je kunt in het zusterkamertje gaan liggen.
Daar stond hij. Het idool uit m'njeugd.
Als een geest uit m'n kinderjaren. Sigmund Jähn.
Hij deelde geen autogrammen uit, sprak niet over de raadselen van het heelal...
...de vrijheid van bewegen zonder zwaartekracht.
Hij reed in een kleine stinkende Lada.
Waar gaan we naartoe?
Naar de Wannsee.
lk weet wat je denkt. Dat denken veel mensen. Maar ik ben het niet.
We vlogen door de nacht...
...als was het de kosmos. Lichtjaren verwijderd van ons zonnestelsel...
...voorbij vreemde melkwegstelsels...
...bereikten we de Wannsee.
Kunt u wachten?
lk ben zo terug.
Kom binnen.
ls Herr Kerner hier?
De bar is buiten.
Mag ik meekijken? -Eerst zeggen hoe je heet.
Kijk, het zandmannetje is vandaag astronaut.
Waar ik woon, heet dat kosmonaut.
Waar kom jij dan vandaan? -Uit een ander land.
Hallo, lieverdjes. -Dag, papa.
Hoe gaat het hier? -Goed.
Ben jij ook fan van het zandmannetje?
Ja.
Kennen wij elkaar? -Ja.
lk weet het even niet. -Hij heet Alexander.
Robert.
Robert, we wachten op je.
Kom nou, Robert.
We weten dat je je bij zulke gelegenheden graag op de wc verstopt.
Je moet je toespraak houden.
lk kom zo terug.
lk zie hem.
Wat heb jij ons lang laten wachten.
lk dank jullie voor jullie komst.
Hartelijk dank en...
...veel plezier.
Het spijt me dat we net vanavond een feest hebben.
Als ik geweten had dat je kwam...
lk heb altijd gedacht dat je een zwembad zou hebben.
Er is een meer in de buurt.
Mijn god, ik had je niet eens herkend.
lk heb dus een broertje en een zusje.
lk heb drie jaar lang elke dag op bericht van jullie gewacht.
Elke dag.
lk heb er zo naar verlangd.
Waarom ben je gekomen?
Mama ligt op sterven.
Ze heeft een hartinfarct gehad.
Ze wilje nog een keer zien.
Hoe was het daar boven?
Wat bedoelje?
O, dat.
Daar boven.
Het was er prachtig.
Alleen erg ver weg van huis.
De muur is er niet meer. Er is geen grens meer.
Het is niet erg. Het is nu één land.
Dat is toch niet waar. -Daarom moet je doen alsof.
En waarom ben ik terug in de DDR?
Geen idee. Verzin maar iets.
Dat kan ik niet.
Je moet er even doorheen. Daarna gaat het vanzelf.
lk wil opstaan.
Hoe zie ik eruit?
Je kunt nu naar haar toe.
Denk er aan. Geen woord.
Wat hebben jullie besproken? -ls dat nu belangrijk?
Hoe lang is hij nu bij haar? -Meer dan een uur.
Hopelijk verspreekt hij zich niet.
De zomer was voorbij. Ik besloot te stoppen met de poppenkast.
Nog één keer zouden we de verjaardag van ons socialistisch vaderland vieren.
In tegenstelling tot de werkelijkheid, zou het een waardig afscheid worden.
De camera loopt. Bij drie moet je beginnen.
Liever burgers van de Duitse Democratische Republiek.
Als je het wonder hebt meegemaakt...
...onze blauwe planeet vanuit de ruimte te zien...
Moeder wist nergens van...
...dus verschoven we de verjaardag van de DDR van 7 naar 2 oktober 1990...
...de vooravond van de hereniging.
En?
Hier, m'n beste film tot nu toe.
Jammer dat alleen je moeder hem ziet. -Dank je, Denis.
Zonder jou had ik nooit... -Laat maar, niet sentimenteel worden.
lk wil wel weten hoe het ging.
Op deze verjaardag van de DDR...
...heeft Erich Honecker al z'n functies neergelegd.
Wat?
Vrienden over de hele wereld. Wees verzekerd...
ln z'n toespraak op de verjaardag van de DDR in het Paleis van de Republiek...
...gaf Honecker als reden...
...dat de veranderingen van de afgelopen maanden...
...een waardige afsluiting vormden.
Erich Honecker feliciteerde de nieuwe secretaris-generaal van de SED...
...en voorzitter van de staatsraad, Sigmund Jähn.
Jähn?
Sigmund Jähn ging in 1978 als eerste Duitser de ruimte in.
Het nieuwe staatshoofd sprak dezelfde avond nog tot de burgers van de DDR.
Liever burgers van de DDR.
Als je het wonder hebt meegemaakt...
...onze blauwe planeet vanuit de ruimte te zien...
...dan zie je het leven anders.
Daarboven in het heelal...
...is een mensenleven klein en onbeduidend.
Je vraagt je af wat de mens heeft bereikt...
...welke doelen hij nastreeft en welke hij verwezenlijkt.
Ons land viert vandaag z'n verjaardag. Vanuit de ruimte is het een klein land.
Toch hebben duizenden mensen hier hun toevlucht gezocht.
Mensen die we vroeger als vijand zagen en die nu hier willen leven.
We weten dat ons land niet volmaakt is.
Maar dat waarin we geloven, bezielde veel mensen over de hele wereld.
Misschien verloren we het doel soms uit het oog...
...maar we kwamen tot bezinning.
Het socialisme heeft geen muren nodig.
ln het socialisme ga je naar de ander toe en wilje met hem leven.
Niet dromen van een betere wereld, maar die wereld verwezenlijken.
lk heb dan ook besloten de grenzen van de DDR open te stellen.
Meteen al in de eerste uren...
...hebben duizenden burgers uit de BRD...
...een eerste bezoek gebracht aan de DDR.
Velen willen blijven. Ze zoeken een alternatief...
...voor de harde strijd om het bestaan.
Geweldig, hé? -Niet iedereen wil carriére maken.
Niet iedereen is in de wieg gelegd voor ellebogenwerk.
Deze mensen willen een ander leven.
Ze beseffen dat auto's, video's en tv's niet zaligmakend zijn.
Ze willen met niets anders dan goede wil, daadkracht en hoop...
...een ander leven verwezenlijken.
Fantastisch.
M'n moeder overleefde de DDR drie dagen.
Het is goed dat ze de waarheid nooit heeft gekend.
Ze stierf gelukkig.
Ze wilde dat we haar as met alle winden lieten meevoeren.
Dat is in Oost- en in West-Duitsland verboden...
...maar dat liet ons koud.
Ergens daarboven zweeft ze nu rond. Misschien kijkt ze naar ons.
Ze ziet ons als stipjes op de aarde.
Net als Sigmund Jähn destijds.
Het land dat m'n moeder verliet, was een land waar ze in geloofde.
En dat wij tot haar laatste seconde in stand hielden.
Een land dat in werkelijkheid nooit zo heeft bestaan.
Een land dat in m'n herinnering altijd met m'n moeder verbonden zal zijn.
Ondertiteling: DevilsBackbone